Actieve mobiliteit

Kinderen bewegen te weinig en slechts 60% van de kinderen haalt de beweegrichtlijn. Door te fietsen of lopen naar school beweegt een kind al gemiddeld 15 minuten per dag en zorgt dat al voor 30-40% van beweging die een kind nodig heeft per dag. En hoe meer, hoe beter. Dus ook wandelen, fietsen of op een andere manier bewegend naar sport, de bibliotheek, de kinderopvang of de winkel gaan helpt!

Wat is actieve mobiliteit?

JOGG stimuleert gemeenten ervoor te zorgen dat kinderen veilig en zelfstandig met actief transport (lopen, fietsen, wandelen, skaten) naar school, sport of andere voorzieningen kunnen gaan.

3 uur
per week besteden jongeren aan fietsen naar school of werk
50%
Van de 10-jarigen fietst bijna elke dag naar school
De helft
van de kinderen gaat nooit lopend naar school

Samen werken op actieve mobiliteit

Actieve mobiliteit realiseer je niet alleen. Daarvoor heb je beleid én praktijk nodig. Daarvoor werk je samen met je werknet. Denk aan:

  • Binnen de gemeente: JOGG-beleidsmedewerker, Mobiliteit, Ruimtelijke Ordening / stadsontwikkeling, Openbare Ruimte, Duurzaamheid of Verkeer en Veiligheid;

  • Het Sportbedrijf en haar buurtsportcoaches voor een overzicht van sport- en beweegaanbod in de wijk, campagnes en stimuleringsprogramma’s of samenwerken op een actieweek;

  • Gezonde School-adviseur voor het betrekken van scholen voor activiteiten rondom een beweegvriendelijke schoolomgeving;

  • Coach Gezonde Kinderopvang voor stimuleren van wandelen en fietsen naar de kinderopvang;

  • Lokale Fietsersbond voor inspiratie over fietsbeleid of het implementeren van een schoolstraat;

  • Kinderen en inwoners om knelpunten en kansen in kaart te brengen;

  • Sportaanbieders, de kinderopvang, scholen en het consultatiebureau.

Werken aan actieve mobiliteit met het BVO-model

Aan de hand van het BVO-model ga je met jouw werknet aan de slag om actieve mobiliteit te stimuleren, uit te dragen en te borgen binnen jouw gemeente. Hoe?

Hardware: De fysieke basis

Als de omgeving uitnodigt tot lopen of fietsen, doen mensen het ook. Richt de fysieke ruimte dus zó in, dat bewegen veiliger en aantrekkelijker wordt gemaakt voor kinderen. Dat betekent o.a.: autoluwe zones, speelse (wandel)routes, brede fietspaden, groene routes of voldoende fietsparkeerplekken.

  • Breng relevante beleidsterreinen die gaan over de fysieke inrichting, samen in een werkgroep. Denk aan: Mobiliteit, Ruimtelijke Ordening, Openbare Ruimte, Verkeer of Veiligheid. Maar betrek ook zorg of sport: zij hebben allemaal een eigen visie op een beweegvriendelijke omgeving i.r.t. gezondheid;

  • Breng samen de huidige situatie in kaart: hoe zien looproutes eruit? Zijn de fietspaden breed genoeg? Ga samen de wijk in en ervaar! Zo kom je achter de échte knelpunten;

  • Denk ook aan de ontwikkeling van een integraal kindcentrum of brede scholen.

Software: Wat er gebeurt

Software brengt de kinderen en ouders in beweging. Door middel van bijvoorbeeld campagnes, activiteiten, communicatie, begeleiding of voorlichtingen in de gemeente. Als JOGG-regisseur kun jij hier veel in betekenen door samen te werken met je werknet.

Daarnaast kan niet elk kind in Nederland fietsen, of heeft een fiets. Met de City Deal Fietsen voor Iedereen werken verschillende partijen, waaronder gemeenten en maatschappelijke organisaties samen, zodat ieder kind toegang heeft tot een veilige fiets en de vaardigheid ontwikkelt om te kunnen fietsen.

Orgware: De organisatie erachter

Zorgt ervoor dat actieve mobiliteit geborgd is in beleid en blijvend aandacht krijgt. Zo draag je bij aan de lange termijn uitkomsten van de JOGG-aanpak en zorg je voor draagvlak binnen het werknet.

  • Zorg dat actieve mobiliteit een plek krijgt in beleid: omgevingsvisie, mobiliteitsplan, gezondheidsbegroting, fiets- en wandelvisie, de sportnota of het schoolomgevingsbeleid;

  • Agendeer monitoring en evaluatie om te leren en verbeteren;

  • Betrek ouders en kinderen, zoals via co-design

  • Bespreek de urgentie, relevante data en het belang van samenwerken op actieve mobiliteit en hoe dat bijdraagt aan de gezondheid binnen jouw gemeente.

Gebruik hiervoor data vanuit de omgevingsscan of verkeersongevallenkaart.

Monitoring en evaluatie

Krijg inzicht in de huidige stand van zaken in jouw gemeente. Met het uitgebreide werknet van je JOGG-team in verschillende domeinen en professionals die in contact staan met de inwoners, bied je een brede toegang voor inbreng vanuit de hele gemeente. Hiervoor zijn verschillende meetinstrumenten en data beschikbaar, zoals in dit overzicht te zien is.

  • Denk aan de kernindicator Beweegvriendelijke Omgeving (KBO), welke aangeeft hoe beweegvriendelijk Nederland is. Eén van de deelindicatoren is Routes (wandelroutes, fietspaden en -snelwegen, ruiterpaden en skeelerroutes), wat veel informatie verschaft over de routes in jouw gemeente.

Beschikbare kennis en tools

Op de website van Kenniscentrum Sport en Bewegen staat veel informatie over bijvoorbeeld het inrichten van routes en paden, het stimuleren van actief transport en participatie voor het inrichten van een beweegvriendelijke omgeving.

Daarnaast zijn in samenwerking met verschillende partners (o.a. Beweegalliantie, Fietsersbond) de 11 bouwstenen voor een betere en veiligere fietsomgeving ontwikkeld. Met die bouwstenen werk je als gemeente structureel aan een veilige, inclusieve en aantrekkelijke fietsomgeving waarin meer kinderen vaker fietsen.

Aan de slag met
  • Bewegen in de buurt en buitenruimte

    Bewegen

Praktijkvoorbeelden

  • Vaker lopend en fietsend naar de kinderopvang in JOGG-gemeente Arnhem

    Schooldirecteuren die constateren dat een aantal kinderen in groep 8 nog steeds niet kunnen fietsen. Gymleraren die zien dat de motorische ontwikkeling al bij 4-jarigen steeds meer achterloopt door bewegingsarmoede. Mobiliteitsambtenaren die de toenemende verkeersdruk, ook rond scholen, willen verlagen. Het zijn allemaal urgente redenen voor gemeenten om lopen en fietsen naar school te stimuleren. Arnhem gaat een stap verder; ze willen zich ook gaan richten op 0-4 jaar.

    Praktijkvoorbeeld
    Kinderopvang
    Gezondheid in al het beleid
    Draagvlak en eigenaarschap
    Buurt
    Bewegen
  • Beweeg gezond door de buurt in Hoeksche Waard

    De Zuid-Hollandse JOGG-gemeente Hoeksche Waard heeft een aantal initiatieven ontwikkeld om gezonde keuzes voor inwoners en bezoekers toegankelijker en aantrekkelijker te maken. Met een van deze initiatieven heeft de JOGG-regisseur een slimme oplossing bedacht met een focus op een beweegvriendelijke omgeving. Hierdoor is het bestaande aanbod van speeltuinen, beweegroutes, gezonde horecalocaties en watertappunten beter vindbaar en de samenwerking tussen lokale partijen versterkt. Het is nu voor iedereen gemakkelijker om op een gezonde manier van hun vrije tijd te genieten. Hoe dit werd aangepakt, lees je hier.

    Praktijkvoorbeeld
    Bewegen
    Buurt
    Publiek-private samenwerking
    Draagvlak en eigenaarschap
    Vrije tijd
  • Bekijk alle praktijkvoorbeelden

Neem contact op

Neem contact op
Fieke van der Meer
Adviseur Gezonde Omgeving
fieke.vandermeer@jogg.nl