Ongezonde snackkramen rondom scholen weren
Een bakje fruit of een gezond broodje uit de kantine óf een ijsje of portie patat van de kraam net buiten het schoolplein. Voor veel kinderen en jongeren is die keuze er elke dag. Een gezonde schoolomgeving stopt niet bij het schoolhek. Ook rondom scholen worden kinderen en jongeren verleid door ongezond voedselaanbod. Als gemeente kun je invloed uitoefenen op die omgeving. Vaak hoef je daarvoor niet helemaal opnieuw te beginnen: bestaande regels, vergunningen en beleid bieden soms al mogelijkheden. Lees waar je kunt beginnen, welke mogelijkheden je kunt onderzoeken en wie je daarbij nodig hebt.
Over welke verkooppunten gaat het?
Het gaat bijvoorbeeld om snackkramen, foodtrucks, ijskarren en frietwagens die tijdelijk op een plek staan, of zich tijdens de verkoop verplaatsen. Dat laatste wordt ook wel venten genoemd.
Voor een snackkraam op een vaste plek kunnen andere gemeentelijke regels gelden dan voor een verkoper die rondrijdt, zoals een ijskar.
Zo pak je het aan
Breng eerst in beeld welke regels en afspraken jouw gemeente al heeft. Kijk daarbij naar:
de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), met lokale regels over onder andere standplaatsen, venten en vergunningen;
het omgevingsplan, met gemeentelijke regels voor de fysieke leefomgeving;
standplaatsenbeleid, specifieke verordeningen en beleidsregels;
bestaande vergunningen en besluiten.
Vaak is er al meer mogelijk dan je denkt. Zo kan in Zwolle bij vergunningen en ontheffingen de volksgezondheid worden meegewogen. Groningen heeft in het standplaatsenbeleid regels opgenomen voor de verkoop van gefrituurde etenswaren rondom scholen.
Begin dus niet automatisch met nieuwe regels, maar onderzoek eerst welke ruimte er al is.
Bieden de bestaande regels onvoldoende ruimte? Kijk dan samen met de juiste collega's welke aanpassing past bij jouw gemeente.
Dat kan bijvoorbeeld een aanpassing zijn van de APV of het standplaatsenbeleid, maar ook een beleidsregel, vergunningsvoorwaarde of een aanwijzingsbesluit. Met zo'n besluit kan een gemeente voor een bepaald gebied specifieke regels laten gelden.
Soms is een kleine aanpassing voldoende. Hilversum maakte gebruik van een aanwijzingsbesluit om venten rondom bepaalde scholen tijdens schooluren te beperken.
Een maatregel staat sterker als duidelijk is welk probleem je wilt oplossen en hoe deze aansluit op bestaande gemeentelijke ambities.
Gebruik daarvoor bijvoorbeeld lokale gezondheidsgegevens, gezondheidsbeleid, voedselbeleid, signalen vanuit scholen en de Wet publieke gezondheid. Groningen verbond de maatregelen rond snackkramen bijvoorbeeld aan bestaande ambities voor gezondheid en voeding. Ook Hilversum bouwde voort op lokale gezondheidsdoelen, cijfers over overgewicht, het Nationaal Preventieakkoord en de ambitie om een gezonde leefstijl te stimuleren. Beide gemeenten laten zien dat een sterke onderbouwing helpt om gezondheid een plek te geven in bestaande gemeentelijke instrumenten.
Betrek ook vroeg de collega's die nodig zijn om een maatregel mogelijk en uitvoerbaar te maken. Denk aan gezondheid, economie, vergunningen, juridische zaken en handhaving. Ook scholen, ondernemers, gezondheidsorganisaties en de verantwoordelijke wethouder kunnen een rol spelen.
Bereid je voor op weerstand
Maatregelen rond ongezond voedselaanbod kunnen discussie oproepen en bijvoorbeeld worden neergezet als ‘betutteling’. Denk daarom vooraf na over je verhaal.
Welk probleem wil je oplossen? Wat laten lokale cijfers en signalen zien? Hoe sluit de maatregel aan op bestaande ambities? En welke partners staan achter de aanpak?
Wil je sparren over de aanpak of verwacht je weerstand? Neem dan contact met ons op, we denken graag mee.
Wie heb je nodig?
Je hoeft dit vraagstuk niet alleen op te lossen. Begin samen met je JOGG-beleidsmedewerker en kijk vervolgens welke collega's en partners nodig zijn. Denk aan vergunningen, juridische zaken, economie, handhaving, onderwijs, scholen, ondernemers en gezondheidsorganisaties.
Wil je graag persoonlijk advies?
De regels, kansen en belangen verschillen per gemeente. Je hoeft die puzzel niet alleen te leggen. Neem contact op met een Adviseur Gezonde Omgeving. Die denkt met je mee over een kansrijke route, welke collega's je kunt betrekken en hoe je het onderwerp lokaal verder brengt.
Neem contact op