-
13 maart 2026
Zo maakt Beekdaelen gezond leven van 0 tot 100 vanzelfsprekend
Toen Limburgse gemeente Beekdaelen in 2019 ontstond uit een fusie, gebeurde al veel goeds op het gebied van leefstijl. Tegelijk vroeg de nieuwe gemeente om een frisse, gezamenlijke koers voor sport, bewegen en gezondheid. Die kans werd benut. Met de brede aanpak 'Beweegdaelen' koos de gemeente bewust voor één integrale aanpak die alles samenbrengt voor inwoners van 0 tot 100. Onder die paraplu heeft de JOGG‑aanpak een stevige plek: lokaal ingevuld, praktisch en onderdeel van een bredere, integrale lijn. Zo groeit het groene Beekdaelen uit tot een plek waar iedereen de kans krijgt om gezond en vitaal te leven. Ontdek hoe één integrale aanpak het verschil maakt voor jong en oud.
De opgave: hardnekkige gezondheidsverschillen doorbreken
Beekdaelen staat, net als veel andere gemeenten, voor duidelijke uitdagingen. De bevolking vergrijst, het aantal jongeren neemt af en er is een groep inwoners die extra ondersteuning nodig heeft. Daar komt bij dat Zuid-Limburg volgens de regionale gezondheidsnota te maken heeft met hardnekkige gezondheidsachterstanden ten opzichte van de rest van Nederland.
Om hier samen iets tegenover te zetten, sloegen de gemeente, Negen (uitvoeringsorganisatie voor sport en bewegen), Ecsplore (uitvoeringsorganisatie voor sport en cultuur )en GGD Zuid-Limburg de handen ineen. Zij ontwikkelden een plan dat laat zien hoe Beekdaelen werkt aan een gezonde en vitale leefomgeving voor iedereen: van nul tot honderd.
Wat was de oplossing?
Beekdaelen koos voor één brede integrale preventieaanpak voor alle inwoners, gebouwd op drie pijlers:
Gezond en actief opgroeien
Vitaal en zelfredzaam ouder worden
Ontmoeten en verenigen
Deze aanpak is vastgelegd in het gemeentelijk beleid: Beweegdaelen 2020–2024, inmiddels verlengd tot en met 2026. Bewegen werd het verbindende thema. Niet als doel op zich, maar als middel om mensen in beweging te krijgen – letterlijk én figuurlijk. Voeding versterkt het geheel.
Partners die elkaar versterken
De aanpak kent geen losse initiatieven, maar één programmateam. Met duidelijke rollen voor elke partner.
Ecsplore – uitvoeringsorganisatie voor sport en cultuur, in de rollen van beweegcoach en beweegmakelaar gezond opgroeien.
GGD Zuid-Limburg – in de rol van adviseur gezondheidsbevordering, Gezonde Schooladviseur en JOGG-regisseur in één.
Negen – uitvoeringsorganisatie voor sport en bewegen, in de rol van beweegmakelaar Vitaal en Zelfredzaam oud worden en coördinator valpreventie. Negen heeft een regionaal online verenigingsloket waar verenigingen terecht kunnen met vragen.
De Iedereen Kan Sporten (IKS) consulent wordt ingezet bij vragen van mensen met een beperking die willen deelnemen aan sportactiviteiten.
Zo wordt samengewerkt aan de doelen uit het jaarplan. Het programmateam komt elk kwartaal samen. Voor elk van de drie pijlers is er een beweegteam actief dat elkaar regelmatig opzoekt voor afstemming over de uitvoering. Praktisch en actiegericht.
Hoe het JOGG-team zorgt voor duurzaam verschil
Het JOGG-team is de motor achter de pijler 'gezond opgroeien'. Alles wat hier gebeurt, volgt de JOGG‑aanpak: gezondere omgeving, samenwerken met lokale partijen en zorgen voor blijvende verandering. Daarbij gaan voeding, beweging en ontspanning altijd hand in hand.
Er is veel aandacht voor borging en dit wordt in Beekdaelen toegepast met het principe 'bereiken – bewegen – borgen'.
Voorbeelden van borging:
In beleid: de activiteiten in het kader van JOGG maken onderdeel uit van het bredere beleidsplan Beweegdaelen
In de uitvoering: inwoners worden door Ecsplore en Negen met activiteiten begeleid naar passend structureel beweegaanbod
In de samenwerking: in het plan is opgenomen wat ieders verantwoordelijkheden zijn en wanneer het programmateam samenkomt
In expertise en ondersteuning: scholen kunnen ondersteuning krijgen via het digitale platform Jouw Gezonde School en na elke activiteit worden er kwalitatieve evaluaties gedaan. Die laten zien hoe het aanbod aangescherpt kan worden en of scholen extra ondersteuning nodig hebben om de activiteiten goed te borgen.
Dus geen losse acties, maar een aanpak die blijft.
Bijsturen met een jaarlijkse evaluatie
Jaarlijks evalueert het programmateam van Beweegdaelen de aanpak, om te kijken welke interventies en samenwerkingen goed werken en welke minder effect hebben. Op die manier zijn het programma en de samenwerking met partners doorontwikkeld tot de huidige vorm.
Tegelijkertijd verschoof de focus bewust naar de twee kernen met de grootste gezondheidsachterstanden, zodat de inzet daar het meeste verschil maakt. In 2026 bepalen de partners samen hoe het proces én het programma er vanaf 2027 uit gaan zien.
Dit levert Beweegdaelen zichtbaar op
Meer samenhang tussen initiatieven
Heldere verantwoordelijkheden voor alle partners
Acties voor álle leeftijden
Betere samenwerking tussen sport, zorg en onderwijs
Kortom: minder versnippering. Meer impact.
Tips voor andere gemeenten
Denk breder dan jeugd: Beweegdaelen laat zien dat je de JOGG-aanpak prima inzet als onderdeel van een bredere preventieaanpak en vast kunt houden aan de kern: gezonde omgeving, samenwerking en structurele borging.
Werk met een vast team: Geen losse overleggen, maar één programmateam met duidelijke afspraken. Dat zorgt voor focus en continuïteit.
Veranker JOGG in beleid: Wil je echt verschil maken? Zorg dat JOGG onderdeel is van gemeentelijk beleid. In Beekdaelen is dat geregeld. En dat maakt het verschil op de lange termijn.