Gezond opgroeien begint bij de peuters. Zo pakt Breda het aan

Een bewuste inzet op peuters

Peuters werden in lokaal beleid vaak vergeten, terwijl juist in deze levensfase gewoontes ontstaan. De GGD-monitor liet zien dat de motorische ontwikkeling van jonge kinderen achteruit ging. Veel peuters bewegen weinig, schermtijd neemt toe, maar de kern van het probleem is omgeving: onbekend aanbod, drempels in toegankelijkheid en ouders die simpelweg niet weten waar ze terechtkunnen. Hoe eerder de omgeving gezonde keuzes stimuleert, hoe makkelijker gezond opgroeien wordt.

Van sportidee naar brede gezondheidsaanpak 

Het festival begon als een plan van Breda Actief, de Bredase sportstimuleringsorganisatie, om beweegaanbieders zichtbaarder te maken. Tijdens gesprekken met het lokale werknet waar JOGG Breda onderdeel van uitmaakt verschoof de focus naar meer gezondheidsthema’s: gezonde voeding, water drinken en ontspanning. 

Partners realiseerden zich: als je peuters echt wilt bereiken, moet je niet één thema centraal zetten, maar gezondheid in een brede, positieve omgeving laten samenkomen en activiteiten organiseren op plekken waar gezinnen toch al zijn. Het Peuterfit Festival stond daardoor in het teken van bewegen én gezond opgroeien dichtbij in jouw wijk. Daarom sloten steeds meer organisaties aan zoals: 

• Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) – ontspanning, opvoeden en mediawijsheid 

• Mommunity – netwerk van jonge ouders om meer verbinding te creëren  

• Nieuwe Veste – een wijkcentrum voor cultuur, taal en creativiteit in Breda 

• Jeugdfonds Sport & Cultuur – toegankelijkheid en doorverwijzing 

• Aartsen Fruit – voor het maken van gezonde en stoere traktaties  

Zo werd het Peuterfitfestival precies wat Breda voor ogen had: geen doel op zich, maar een vliegwiel dat beweging in de stad op gang brengt, letterlijk én figuurlijk met een structureel werknet dat ook na het festival doorwerkt. 

Doen, ervaren en ontmoeten in de wijk

Het festival werd bewust geen informatiemarkt. Alles draaide om een omgeving waarin ouders en peuters zelf ervaren hoe leuk, eenvoudig en dichtbij gezond opgroeien kan zijn. Er was een peuterdans, een sensorische beweeghoek, peuters konden met hun ouders samen een gezonde traktatie maken en er waren voorleesmomenten. Activiteiten die vanzelf uitnodigen tot meedoen. Door te organiseren op plekken waar ouders toch al komen, zoals de bibliotheek, vielen drempels weg. Juist dat maakt dit soort initiatieven zo passend voor focuswijken: toegankelijk, herkenbaar en dichtbij.

Impact: meer dan een geslaagd festival

In vier ochtenden bezochten ruim 225 ouders en peuters het festival. De echte winst zat erachter:

• partners leerden elkaar beter kennen

• samenwerkingen werden structureel

• peuteractiviteiten werden zichtbaarder

• gezinnen kwamen eerder in beeld voor ondersteuning (o.a. WIJS!Breda en CJG)

• Inwoners en partners weten het Jeugdfonds Sport en Cultuur beter te vinden

• Het festival werkte als een vliegwiel: het bracht samenwerking op gang die anders niet was ontstaan. 

Het festival werkte als een vliegwiel: het bracht samenwerking op gang die anders niet was ontstaan.

Vaste plek in beleid

Het Peuterfitfestival komt in 2026 weer terug. De volgende editie is kleinschaliger, twee wijken in plaats van vier,  om kwaliteit te verdiepen en ouders in specifieke buurten beter te bereiken. Dit sluit aan bij beleid dat inzet op laagdrempelige, gezonde initiatieven in focuswijken. Precies waar het verschil wordt gemaakt.

Tips voor andere gemeenten 

1. Bundel wat er al is. Je hoeft geen nieuw aanbod te ontwikkelen; de kracht zit in bestaande initiatieven samenbrengen, een gedeeld doel kiezen en werken vanuit vertrouwen. 

2. Begin klein en concreet. Start met een klein kernteam en één duidelijk haakje. Bouw stap voor stap uit en organiseer vooral iets dat gezinnen kunnen beleven, niet alleen informatie ontvangen. 

3. Ga naar de wijk. Door activiteiten te organiseren op plekken waar gezinnen toch al komen, ontstaan vanzelf echte gesprekken en nieuwe verbindingen met partners voor je werknet: iets wat je nooit uit een folder haalt. 

4. Vergeet peuters niet. Hoe eerder je begint, hoe makkelijker gezond opgroeien wordt.  

Aan de slag

Wil je in jouw gemeente ook zorgen voor structureel bewegen, gezonde voeding en voldoende ontspanning voor peuters? Bekijk hier ons aanbod binnen de omgeving school en opvang en buurt of binnen de leefstijlthema's om hiermee aan de slag te gaan. Of neem contact op met je accounthouder of een adviseur gezonde omgeving voor ondersteuning.