Venlo geeft het voorbeeld: Gezonde Basisschool nu vast onderdeel van de gemeentelijke begroting

Drie broodtrommels, één verhaal over gelijke kansen

Stel je een gewone schooldag voor. Het is lunchtijd, kinderen schuiven aan in de klas. Drie zitten naast elkaar, elk met hun eigen broodtrommel.

• De eerste klikt het deksel open: volkorenboterhammen en een handje blauwe bessen.

• De tweede haalt een punt pizza tevoorschijn.

• De derde? Die trommel blijft leeg.

Dit dagelijkse verschil is precies waarom Venlo inzet op gezonde voeding en bewegen op school. “Wij willen dat ieder kind gelijke kansen krijgt om gezond op te groeien,” zegt Claudia Smeets. “De Gezonde Basisschool van de Toekomst (GBT) maakt dat concreet: elke dag een gezonde lunch én een uur extra bewegen. Voor ieder kind. ”

Van idee naar beweging

De GBT-formule ontstond in Zuid-Limburg. Claudia zag het, voelde het en wist: dit moeten we ook in Venlo doen. In 2020 bracht ze basisscholen samen via een roadshow, om ze te laten kennismaken met GBT. Claudia: “Ik vertelde steeds het verhaal van de drie broodtrommels en dat sloeg aan”. In 2021 startten de eerste twee basisscholen ermee. Eind 2025 staat de teller op negen basisscholen en drie kinderdagverblijven, onder het programma Gelijke Kansen door Duurzame Samenwerking Venlo.

Wat levert het op?

De resultaten zijn zichtbaar en voelbaar:

• Geen ongelijkheid meer in broodtrommels

• Samen lunchen, rust en aandacht voor eten

• Meer rust en concentratie in de klas, minder pestgedrag

Wetenschappelijk onderzoek van GBT laat ook zien:

• Betere rekenprestaties

• Lagere BMI en middelomtrek

Kortom: gelijke kansen, betere gezondheid, betere leerprestaties en een fijnere sfeer op school.

Ja, dat kost geld - en levert nog meer op

Een gezonde lunch en extra beweegtijd kosten ongeveer vijf euro per kind per dag. Dat vraagt om keuzes én om een stevige onderbouwing.

Venlo ontwikkelde samen met het onderwijs een maatschappelijke businesscase: gebaseerd op data, onderzoek en een duidelijke focus op waar de impact het grootst is. “Ik spreek liever over kansrijke wijken dan over probleemwijken,” zegt JOGG‑regisseur Claudia Smeets.

Deze businesscase vormde de basis voor de Regiodeal Noord‑Limburg, waarmee provincie en gemeente de gezonde lunch en het extra bewegen financierden tot eind 2025.

Van tijdelijke middelen naar structureel beleid

De Regiodeal stopt, maar Venlo stopt niet. De gemeente financiert vanaf 2026 structureel 800.000 euro per jaar in GBT. Zo blijven de negen basisscholen ook in de toekomst meedoen.

Wat hielp bij dat besluit? De cijfers. Samen met Social Finance NL werd doorgerekend wat het oplevert. De uitkomst is helder: elke euro die wordt geïnvesteerd, levert de maatschappij €7,65 op. Voor kinderen, ouders en overheid.

Begin bij de basis

Smeets begon met mensen in plaats van met beleid. Met leerkrachten en met haar voeten in de klei. “Ik vertelde steeds mijn verhaal, met dat beeld van die broodtrommels. Dat herkenden ze meteen.”

Van daaruit volgden schooldirecties en besturen. Niet vanzelf, want voor elk kind gezonde lunches op school vraagt een cultuuromslag. “Als je goed uitlegt hoe eten en bewegen bijdragen aan leren, dan valt het kwartje.”

Volgens Claudia draait het om drie dingen: ontzorgen, vertrouwen en samenwerken.

Tips voor andere gemeenten

• Begin bij het onderwijs. Zoek de Gezonde School-adviseur op. Deze persoon kent de weg en kan helpen om snel verbinding te maken.

• Sluit aan bij scholen waar energie zit en die al openstaan voor verandering. Dat maakt het starten makkelijker.

• Breng in kaart waar de kansen in jouw gemeente liggen: Welke wijken, welke scholen, welke partners?

• Geloof in je verhaal. Want enthousiasme werkt aanstekelijk. Als jij erin gelooft, volgen anderen sneller, zelfs richting de begroting.

Aan de slag

Wil je in jouw gemeente ook stapsgewijs zorgen voor structureel dagelijks gezonde lunches en bewegen op school? Bekijk hier ons volledige aanbod om de Gezonde Basisschool van de Toekomst aan de slag te gaan.