Bewegen op school of de kinderopvang

Bewegen op school als onderdeel van een breder plan

In en rondom de school of kinderopvang is het thema bewegen ook een belangrijk wat gestimuleerd kan worden. Binnen of rondom de school of kinderopvang is bewegen onderdeel van een bredere aanpak: scholen of kinderopvangcentra zetten in op méér dan alleen bewegen; zoals voeding, mentale gezondheid of mediawijsheid. In en rondom de school- en kinderopvang werken we samen met bestaande programma's, zoals de Gezonde School-aanpak en Gezonde Kinderopvang. Dit is te realiseren met het BVO-model: hardware, software en orgware.

Samenwerken met...

Om bewegen meer te integreren in en rondom de school werk je samen met verschillende beleidsdomeinen, organisaties en professionals binnen jouw werknet. Daarvoor is het belangrijk om afstemming te zoeken met Gezonde School en Gezonde Kinderopvang. Werk samen met je werknet. Denk aan:

  • Binnen de gemeente: beleidsdomeinen onderwijs, ruimtelijke ordening, sociaal domein;

  • De Gezonde School-adviseur: voor schoolbeleid, activiteiten en beweegstimulering op school;

  • Coach Gezonde Kinderopvang: voor beleid, activiteiten en beweegstimulering op de kinderopvang

  • Sportserviceorganisatie of sportbedrijf en buurtsportcoaches: voor naschoolse beweegactiviteiten;

  • Consultatiebureau: om ouders en kinderen te begeleiden naar een gezonde leefstijl;

  • Schoolbestuur of de kinderopvang: voor opname van bewegen in het beleid van de school of kinderopvang.

Werken aan bewegen op school/de kinderopvang met het BVO-model

Aan de hand van het BVO-model ga je met jouw werknet aan de slag om bewegen op en rondom de school en kinderopvang te stimuleren; uit te dragen en te borgen binnen jouw gemeente. Waar moet je dan aan denken?

Hardware: De fysieke basis

Als de omgeving rondom de school en kinderopvang, zoals de stoepen en fietspaden, maar ook het schoolplein zelf zó zijn ingericht, daagt het uit tot bewegen. Dat betekent o.a.: trottoirs aanleggen, autoluwe zones, speelse en groene (wandel)routes, brede fietspaden, groen/blauwe schoolpleinen, sportvelden of voldoende fietsparkeerplekken.

  • Breng relevante beleidsterreinen die gaan over de fysieke inrichting rondom een school of kinderopvang, samen in een werkgroep. Denk aan: Mobiliteit, Ruimtelijke Ordening, Openbare Ruimte, Verkeer of Veiligheid. Maar betrek ook Onderwijs: die weten wat er speelt rondom scholen en hebben een eigen visie op een beweegvriendelijke omgeving i.r.t. gezondheid;

  • Breng samen de huidige situatie in kaart: hoe zien looproutes eruit? Zijn de fietspaden breed genoeg? Ga samen de wijk in en ervaar! Zo kom je achter de échte knelpunten. Denk bv. aan een buurtsafari of schouwen.

Software: Wat er gebeurt

Software brengt de kinderen (en ouders) in beweging. Door middel van bijvoorbeeld campagnes, activiteiten, communicatie, begeleiding of voorlichtingen in de gemeente. Als JOGG-regisseur kun jij hier veel in betekenen door samen te werken met je werknet en vooral de Gezonde School-adviseur of coach Gezonde Kinderopvang. Denk aan:

  • Themadagen, zoals de Koningsspelen, Avond4daagse, Peuter- of Kleuter4daagse, The Daily Mile, Nationale Buitenspeeldag of de dynamische schooldag;

  • Een schoolstraat, fietslessen, High Five, 'wandelwoensdag' of een wandelschoolbus;

  • Naschools beweegaanbod i.s.m. buurtsportcoaches.

Orgware: De organisatie erachter

Borg bewegen in beleid en geef het blijvend aandacht. Zo draag je bij aan de lange termijn uitkomsten van de JOGG-aanpak en zorg je voor draagvlak binnen het werknet.

  • Zorg dat bewegen een plek krijgt in gemeentelijk beleid: omgevingsvisie, mobiliteitsplan, onderwijshuisvesting, schoolomgevingsbeleid;

  • Zorg dat bewegen een plek krijgt in het beleid van de school/kinderopvang. Werk hierbij samen met Gezonde School of Gezonde Kinderopvang;

  • Agendeer monitoring en evaluatie bij zowel de school als gemeente om te leren en verbeteren;

  • Betrek het consultatiebureau, scholen, kinderopvanglocaties, ouders en kinderen;

  • Bespreek de urgentie, relevante data en het belang van samenwerken om meer bewegen op school te stimuleren en hoe dat bijdraagt aan de gezondheid binnen jouw gemeente.

Praktijkvoorbeelden

Laat je inspireren door voorbeelden uit de praktijk

  • Hoe Zaanstad beweging op de kaart zet

    Uit de Kindmonitor bleek dat kinderen in Zaanstad te weinig bewegen, vooral in enkele wijken. Daarom zette het JOGG‑team vanaf 2024 bewegen bovenaan de agenda. Niet door zelf plannen te maken, maar door in de wijk te beginnen. Tijdens de halfjaarlijkse JOGG‑netwerkbijeenkomsten in de focuswijken gingen professionals uit onderwijs, sport, het sociaal domein en de fysieke leefomgeving met elkaar in gesprek. Centrale vragen waren: Waarom bewegen kinderen hier minder? En wat kunnen we er samen aan doen? De inzichten vormden de basis voor een brede aanpak om kinderen van 4–12 jaar dagelijks meer te laten bewegen. Benieuwd hoe Zaanstad dit heeft aangepakt? Lees dan verder.

    Praktijkvoorbeeld
    Bewegen
    Werken met een werknet
    Buurt
    School
    Ontspanning

  • Hollands Kroon maakt schoolroutes stap voor stap veiliger

    Veel gemeenten willen veiligere, beweegvriendelijke schoolroutes, maar lopen vast omdat het groot en ingewikkeld lijkt. In Hollands Kroon kwam het wél in beweging doordat de JOGG‑regisseur het onderwerp klein en concreet maakte. Een wandeling, een goed gesprek en een vlog van een leerling waren genoeg om energie te creëren. Samen met Team Sportservice, de gemeente, de Fietsersbond en scholen werken ze nu praktisch en stap voor stap aan veilige routes. Geen dikke plannen, maar gewoon doen. Benieuwd hoe ze dat aanpakten? Lees verder.

    Praktijkvoorbeeld
    Bewegen
    Buurt
    School
    Werken met een werknet
    Ontspanning

  • Jongeren in beweging: zo pakt Noord-Veluwe het samen aan

    Zeven JOGG-gemeenten, Putten, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Elburg, Oldebroek en Hattem gingen gezamenlijk op zoek naar antwoorden.  Met goed onderzoek en gesprekken met jongeren, 330 surveys en meerdere focusgroepen, doken zij in de leefwereld van jongeren. Het resultaat: nieuwe inzichten, betere samenwerking en concrete handvatten om écht verschil te maken. Benieuwd wat ze ontdekten en hoe jij deze lessen kunt toepassen? Lees verder en laat je inspireren.

    Praktijkvoorbeeld
    Draagvlak en eigenaarschap
    MBO
    Bewegen
    Ontspanning
  • Bekijk alle praktijkvoorbeelden
Aan de slag

  • Gezonde School

    Partner
    Voeding
    Bewegen
    Ontspanning

  • Gezonde Kinderopvang

    Bewegen
    Voeding
    Ontspanning
    Partner

  • De Gezonde Basisschool van de Toekomst

    Voeding
    Bewegen
    Ontspanning

  • Gezonde Schoolpleinen

    Bewegen

  • Actieve mobiliteit

    Bewegen
    Buurt
    Sport
    School en opvang

  • Fit for the job - toolkit

    Voeding
    Ontspanning
    Bewegen

  • Week voor de Gezonde Jeugd

    Themadagen
    Bewegen
    Voeding
    Ontspanning
    KnGG

  • Kenniscentrum Sport & Bewegen

    Partner
    Bewegen

Kinderopvang

Primair Onderwijs

Voortgezet Onderwijs

MBO