Voeding in gemeentelijk beleid

Op schoolpleinen, in winkelstraten en op social media: eten en drinken is overal – en meestal niet de gezondste keuze. De inrichting van onze voedselomgeving bepaalt in hoge mate wat mensen kopen en normaal vinden. Vanuit het gemeentelijk beleid kun je de plekken beïnvloeden waar kinderen, jongeren en gezinnen dagelijks met veel voedselkeuzes in aanraking komen.

Wat is het doel?

JOGG helpt gemeenten beleid op te stellen om een gezonde voedselomgeving te creëren. Gemeenten hebben verschillende instrumenten in handen – van omgevingsvisie tot convenanten met ondernemers – om aanbod, prijs en promotie van eten en drinken te beïnvloeden. JOGG helpt hen die instrumenten concreet toe te passen en te combineren.

Jouw rol als JOGG-professional

Of je nu regisseur of beleidsmedewerker bent: jij kunt dit thema stevig op de lokale agenda zetten en verankeren in beleid. Hieronder vind je concrete handvatten om voedselbeleid in jouw gemeente onder de aandacht te brengen en op te stellen.

JOGG‑Regisseur 

  • Breng het thema onder de aandacht bij jouw JOGG‑beleidsmedewerker en verken samen de kansen binnen de gemeente. 

  • Verzamel signalen en voorbeelden uit de praktijk die laten zien hoe de huidige voedselomgeving (on)gezond gedrag beïnvloedt. 

  • Organiseer gesprekken met lokale partners (onderwijs, sport, winkels) om draagvlak te creëren en eerste acties te verkennen die passen bij de beleidsdoelen op dit onderwerp.

JOGG‑Beleidsmedewerker 

  • Organiseer een beleidssessie. Ga in gesprek met collega’s van duurzaamheid, ruimtelijke ordening, circulair, economische zaken en publieke gezondheid om gezondheid in al het beleid te borgen en samen een visie te vormen op het thema voedselomgeving. 

  • Gebruik data (bijv. binnenkort de voedseldrukmonitor) om de huidige voedselomgeving in kaart te brengen en ambities concreet te maken. Zie ook de handige tool van Pointer waarmee je de stijging van het aantal voedselaanbieders in de afgelopen 10 jaar in kaart kan brengen.

  • Kijk wat er al is en veranker maatregelen in bestaand beleid - zoals de lokale gezondheidsnota het omgevingsplan - of leg de visie vast in een eigen voedselbeleid of -strategie. Zoals beleidsnota voedseltransitie Gooise Meren en de Routekaart voedsel- en eiwittransitie en uitvoeringsagenda van Gemeente Groningen.

  • Voeding als eis in beleid. Verken mogelijkheden om gezonder aanbod op te nemen in voorwaarden voor subsidies, aanbestedingen, vergunningen, (sport)evenementen en contracten.

  • Ga het gesprek aan met de eigen catering - eventueel in samenwerking met de vitaliteitsmedewerker - over gezonder aanbod in het gemeentehuis. Daarmee geef je het goede voorbeeld! En ontvang advies van de Adviseur Gezonde Omgeving Tamara Coppenhagen.

  • Zet voedsel(beleid) op de agenda bij de nieuwe coalitie en wethouders, als onderdeel van de positionering van de JOGG-aanpak.

  • Bekijk of er in jouw gemeente al een voedselraad is, zie https://voedselraden.nl/. Zij kunnen helpen om voeding te agenderen in de gemeente en bij het opstellen van voedselbeleid of -strategie.

Bekijk

Tools

Toolbox Inwonersparticipatie Gezonde Voedselomgeving

Deze toolbox biedt gemeenten een praktische methode om, samen met inwoners uit kwetsbare wijken, te verkennen hoe een ideale voedselomgeving eruit kan zien. De aanpak helpt bij het verkennen van draagvlak, het in kaart brengen van behoeften en het spotten van kansen voor toekomstig beleid en initiatieven voor het verbeteren van de voedselomgeving.

Bouwstenen voor gezonde en duurzame voeding in lokaal beleid | Voedingscentrum

Voor een gezonde toekomst voor mens en milieu is het belangrijk dat jij als gemeente inwoners in staat stelt om gezonder en duurzamer te kiezen. Dat klinkt misschien groots en ver weg, maar juist gemeenten en GGD’en kunnen écht impact maken. Bijvoorbeeld in scholen, buurthuizen, sportclubs en het bedrijfsrestaurant van de gemeente. Het Voedingscentrum helpt daarbij met handige bouwstenen.

Praktische handreiking voor gemeenten naar een gezond, naar een gezond, eerlijk en duurzaam voedselsysteem

Deze handreiking biedt:

  • Inzicht in hoe voedselbeleid bijdraagt aan meerdere maatschappelijke doelen (en daarmee aan verschillende beleidsdomeinen).

  • Handvatten om zelf aan de slag te gaan met voedsel(beleid).

  • Feiten en cijfers over gezond, betaalbaar en duurzaam eten.

Gebruik dit document om samen met collega’s, beleidsmakers en bestuurders in gesprek te gaan over voedselbeleid en zet samen de eerste stappen naar een gezonde, eerlijke en duurzame toekomst.

Reclame in de openbare ruimte

Ongezonde reclame weren

Voedselomgeving in kaart brengen

- Volgt - Meet met de voedseldrukmonitor hoe (on)gezond het voedselaanbod is in jouw gemeente.

Vraag het onze adviseurs!

Zie je kansen om de voedselomgeving in jouw gemeente te verbeteren? Schakel ons in voor hulp! JOGG is de implementatiepartner voor JOGG-gemeenten, in samenwerking met het Voedingscentrum. Denk voor advies aan: het in kaart brengen van de voedselomgeving (voedseldruk), het opstellen van een voedselvisie, advisering rondom gebiedsontwikkeling/herontwikkeling van een horecagebied, gezonder maken van sportkantines of hoe reclame voor ongezonde keuzes te weren binnen jouw gemeente.

Wil je graag persoonlijk advies?

Zie je kansen om met de voedselomgeving aan de slag te gaan? Vraag ons om hulp! JOGG is de implementatiepartner voor vraagstukken over de voedselomgeving.

Neem contact op
Tamara Coppenhagen
Adviseur Gezonde Omgeving