Voeding in gemeentelijk beleid

Op schoolpleinen, in winkelstraten en op social media: eten en drinken is overal – en meestal niet de gezondste keuze. De inrichting van onze voedselomgeving bepaalt in hoge mate wat mensen kopen en normaal vinden. Vanuit het gemeentelijk beleid kun je de plekken beïnvloeden waar kinderen, jongeren en gezinnen dagelijks met voedselkeuzes in aanraking komen. Op deze pagina vind je praktische handvatten om gezonde voeding te agenderen, te verankeren in beleid en samen met partners te werken aan een gezondere voedselomgeving.

Waarom dit belangrijk is

Gemeenten hebben verschillende instrumenten in handen – van omgevingsvisie tot convenanten met ondernemers - om aanbod, prijs en promotie van eten en drinken te beïnvloeden. Door gezondheid mee te nemen in beleid maak je de gezonde keuze makkelijker voor kinderen en jongeren.

8,1%
van de ziektelast in Nederland is toe te schrijven aan ongezonde voeding
(
RIVM
)
12,4%
van de jongeren heeft overgewicht
40%
van de verkochte supermarktproducten past binnen de Schijf van Vijf.
(
RIVM
)

Zo pak je het aan

Agendeer gezonde voeding

Breng gezonde voeding onder de aandacht binnen jouw gemeente. Organiseer een beleidssessie met collega's van bijvoorbeeld volksgezondheid, ruimtelijke ordening, duurzaamheid, economische zaken en bestuur. Zet voedselbeleid op de agenda bij bestuurders en gebruik signalen uit de praktijk om draagvlak te creëren.

Breng de voedselomgeving in beeld

Verzamel signalen uit de praktijk en maak inzichtelijk hoe de voedselomgeving gezond of ongezond gedrag beïnvloedt. Gebruik beschikbare data om kansen zichtbaar te maken en ambities concreet te formuleren.

Veranker gezonde voeding in beleid

Kijk welke beleidsstukken al aanwezig zijn, zoals de lokale gezondheidsnota of het omgevingsplan. Leg maatregelen vast in bestaand beleid of ontwikkel een voedselvisie of voedselstrategie. Neem gezonde voeding mee in subsidies, aanbestedingen, vergunningen, contracten en evenementen.
Voorbeelden: beleidsnota voedseltransitie Gooise Meren en de Routekaart voedsel- en eiwittransitie en uitvoeringsagenda van Gemeente Groningen.

Werk samen met partners

Ga in gesprek met onderwijs, sport, winkels en andere lokale partners om gezamenlijk te werken aan een gezondere voedselomgeving. Bekijk ook of er een voedselraad actief is binnen jouw gemeente en hoe deze kan bijdragen aan het ontwikkelen van voedselbeleid.

Geef als gemeente het goede voorbeeld

Ga in gesprek met de gemeentelijke catering, eventueel samen met de vitaliteitsmedewerker, over een gezonder voedingsaanbod binnen het gemeentehuis. Zo laat je als gemeente zien dat je de ambities ook zelf toepast.

Hulp nodig? Wij denken graag met je mee!

Iedere gemeente is anders. Daarom bieden onze adviseurs persoonlijk advies dat aansluit bij jouw lokale situatie. Samen kijken we welke stappen passen bij jouw gemeente en hoe je deze succesvol kunt uitvoeren.

Tools

Gebruik deze praktische tools om jouw werk makkelijker te maken en direct aan de slag te gaan met dit onderwerp.

Betrek inwoners en partners

Deze toolbox biedt gemeenten een praktische methode om, samen met inwoners uit kwetsbare wijken, te verkennen hoe een ideale voedselomgeving eruit kan zien. De aanpak helpt bij het verkennen van draagvlak, het in kaart brengen van behoeften en het spotten van kansen voor toekomstig beleid en initiatieven voor het verbeteren van de voedselomgeving.

Bouwstenen voor gezonde en duurzame voeding in lokaal beleid | Voedingscentrum

Voor een gezonde toekomst voor mens en milieu is het belangrijk dat jij als gemeente inwoners in staat stelt om gezonder en duurzamer te kiezen. Dat klinkt misschien groots en ver weg, maar juist gemeenten en GGD’en kunnen écht impact maken. Bijvoorbeeld in scholen, buurthuizen, sportclubs en het bedrijfsrestaurant van de gemeente. Het Voedingscentrum helpt daarbij met handige bouwstenen.

Praktische handreiking voor gemeenten naar een gezond, naar een gezond, eerlijk en duurzaam voedselsysteem

Deze handreiking biedt:

  • Inzicht in hoe voedselbeleid bijdraagt aan meerdere maatschappelijke doelen (en daarmee aan verschillende beleidsdomeinen).

  • Handvatten om zelf aan de slag te gaan met voedsel(beleid).

  • Feiten en cijfers over gezond, betaalbaar en duurzaam eten.

Gebruik dit document om samen met collega’s, beleidsmakers en bestuurders in gesprek te gaan over voedselbeleid en zet samen de eerste stappen naar een gezonde, eerlijke en duurzame toekomst.

Breng de voedselomgeving in beeld

Voedseldrukmonitor (volgt)
Breng de voedselomgeving in jouw gemeente in kaart en krijg inzicht in waar kansen liggen om het voedselaanbod gezonder te maken.

Pointer – Ontwikkeling van voedselaanbieders
Krijg inzicht in de ontwikkeling van het aantal voedselaanbieders in jouw gemeente in de afgelopen tien jaar en gebruik deze informatie om beleid en ambities te onderbouwen. Zie hier

Aan de slag met beleid, programma’s en interventies

  • Reclame in de openbare ruimte

    Voeding

Wil je graag persoonlijk advies?

Geen gemeente is hetzelfde. Daarom denken onze adviseurs met je mee over de kansen en uitdagingen in jouw gemeente.

Neem contact op
Tamara Coppenhagen
Adviseur Gezonde Omgeving