Gemeentelijk beleid in de sport
Beleid
Sport
Sportlocaties
Op sportlocaties komen kinderen en jongeren om te sporten en plezier te maken: bij de sportvereniging, in het zwembad, de sporthal, de fitness of zelfs in een voetbalstadion. Tegelijk worden ze daar vaak verleid door ongezond aanbod. Wat er te eten en drinken is, of er wordt gerookt en hoe met alcohol wordt omgegaan voelt al snel als ‘gewoon’. Juist daarom kun je hier veel bereiken. Met een paar slimme aanpassingen maak je de gezonde keuze de makkelijke keuze. Lees hoe jij aan de slag gaat op sportlocatiesy.
Hoe maak ik impact in deze omgeving?
Je maakt impact door afspraken te maken die terugkomen in beleid en in de dagelijkse praktijk. Concreet betekent dit dat je:
werkt aan kleine, haalbare aanpassingen in het voedingsaanbod;
afspraken vastlegt over gezonder eten en drinken, verantwoord alcoholbeleid en rookvrije terreinen;
gezondheid verankert in sportbeleid, sportakkoorden en prestatieafspraken.
Zo zorg je dat gezonde keuzes geen losse acties zijn, maar onderdeel worden van hoe sportlocaties standaard werken.
Met wie werk je samen?
Een gezonde sportomgeving realiseer je niet alleen. Dit doe je door samen te werken met partners in je werknet, met ieder zijn eigen rol. Samen dragen jullie de verantwoordelijkheid om stappen te zetten naar een gezonder voedingsaanbod, een rookvrij sportterrein en verantwoord alcoholbeleid.
Tools
Hulpmiddelen die je werk makkelijker maken.
Voorbeelddoelstellingen
Doelstellingen op de gezondere sportomgeving geven richting en focus. Dit kan op een gezondere sportomgeving zijn, of focus op één van de thema's: gezondere voeding, rookvrij terrein en verantwoord alcoholgebruik. Neem deze doelstellingen op in het collegeakkoord, lokaal sportakkoord, SPUK/GALA en/of in andere relevante beleidsnota's.
Dit document biedt inspiratie om doelstellingen te formuleren die aansluiten bij jullie eigen lokale context en behoeften.
Werknetanalyse
Maak je werknet inzichtelijk en maak duidelijke afspraken over de rolverdeling en verantwoordelijkheden. Zodat jullie samen de ambities kunnen realiseren.
Maak een overzicht van sport- en beweegaanbieders binnen jouw gemeente, of gebruik de sportkaart uit jouw gemeente;
Breng je werknet in kaart met een werknetanalyse: Kijk welke beleidsdomeinen, uitvoeringspartijen en professionals je kunt betrekken om samen op te trekken richting sportlocaties. Denk aan het sportbedrijf, de GGD, een verslavingszorgorganisatie, een adviseur lokale sport of andere relevante partners.
Bekijk vervolgens wie een sleutelrol spelen in het bereiken van sportlocaties, zoals de JOGG‑coach gezonde locaties, verenigingsondersteuners, buurtsportcoaches of het beweegloket. Zo krijg je helder met wie je samen stappen kunt zetten en wie welke rol kan pakken.
Stel een werkgroep samen met professionals en bespreek de rolverdeling: wie is de aanjager, wie benadert locaties, wie legt contact met de gemeente, wie is de inhoudelijke kennispartner?
Kom regelmatig samen met de werkgroep om signalen en ontwikkelingen te delen en het thema blijvend op de agenda te zetten;
Betrek de JOGG-coach gezonde locaties als die in jouw gemeente en/of regio actief is.
Stappenplan gezondere sportlocaties
Ga stap voor stap aan de slag om sportlocaties gezonder te maken.
Zo breng je sport en zorg dichter bij elkaar
Als JOGG‑regisseur speel je een rol in het verbinden van sport en zorg, bijvoorbeeld door warme toeleiding naar sport te ondersteunen. Je hebt zicht op wie in jouw netwerk deze rol vervult (vaak de beweegmakelaar), kent het lokale sport‑ en beweegaanbod en relevante regelingen zoals het Jeugdfonds Sport & Cultuur.
Vanuit dat inzicht kun je de centrale zorgverlener en de toeleider sport beter met elkaar in contact brengen. In afstemming met de KnGG‑projectleider signaleer je knelpunten en koppel je deze terug richting beleid. Zo draag je bij aan een werknet waarin sport en zorg elkaar steeds beter weten te vinden.
“Sport is verbonden aan een gezonde leefstijl. Dan is het logisch dat ook de omgeving en het aanbod in de kantine gezond gedrag stimuleren”
Aan de slag met beleid, programma’s en interventies
Ga aan de slag met de onderstaande informatie, programma's, tools en materialen die jouw werk gemakkelijker maken.
Praktijkvoorbeelden
Laat je inspireren door voorbeelden uit de praktijk
Praktijkvoorbeelden
Laat je inspireren door voorbeelden uit de praktijk
-
Zo zet Wijk bij Duurstede in op een gezondere sportomgeving in beleid en praktijk
In JOGG-gemeente Wijk bij Duurstede is het creëren van een gezondere sportomgeving als één van de prioriteiten voor de komende jaren opgenomen in het lokale Vitaliteitsakkoord, wat een samenvoeging van het sport- en preventieakkoord is. Wat dit betekent? Concreet aandacht voor gezondere voeding, verantwoord alcoholbeleid en rookvrije terreinen in beleid en praktijk. Dankzij een brede samenwerking is de eerste grote stap gezet: sportpark Mariënhoeve is volledig rookvrij. Lees hier hoe deze verandering tot stand kwam en wat de verdere plannen zijn.
PraktijkvoorbeeldSportlocatiesGezondheid in al het beleidWerken met een werknet -
Duurzaamheid als opstap naar gezonde sportomgeving in Almere
In Almere is de JOGG-aanpak stevig verankerd. Niet alleen het JOGG-team voelt zich verantwoordelijk voor een gezonde leefomgeving, ook andere beleidsmedewerkers pakken eigenaarschap. Zo ook Tim de Vries, beleidsmedewerker Sport. Vanuit de sportvisie en het coalitieakkoord koppelde hij op slimme wijze twee ambities aan elkaar: duurzaamheid én een gezonde voedselomgeving in de sport. Zijn aanpak? Praktisch, doordacht en gedragen door meerdere domeinen. Want een gezonde sportomgeving creëer je niet alleen. Lees hoe Tim alles in gang zette.
PraktijkvoorbeeldSportlocatiesWerken met een werknetGezondheid in al het beleidTeamfit -
Oldenzaal laat zien: zo maak je de gezondere keuze toegankelijker in sportkantines
In de Twentse JOGG-gemeente Oldenzaal vroegen sportverenigingen om ruimere kantinetijden. De gemeente zei: dat is prima, maar laten we de koppen bij elkaar steken over een gezonder aanbod. Het resultaat? Het Convenant Gezonde Sportomgeving 2025. Geen papieren tijger, maar een concreet plan waarin 21 verenigingen en de gemeente samen kiezen voor een gezondere sportomgeving. Benieuwd hoe en wat jij hiervan kan leren? Lees verder!
PraktijkvoorbeeldPolitiek-bestuurlijk draagvlakSportlocatiesTeamfitVoeding -
Pilot als aanjager voor Teamfit
Voor de ontwikkeling van kinderen is het belangrijk om te sporten in een omgeving die stimuleert tot het maken van gezondere keuzes. Het is voor verenigingen niet altijd vanzelfsprekend om aan de slag te gaan met de gezondere sportomgeving. Weerstand vanuit de clubs kan voor de JOGG-regisseur ontmoedigend zijn. We lichten daarom ter inspiratie een voorbeeld uit om via een pilot met Teamfit aan de slag te gaan.
PraktijkvoorbeeldVoedingSportlocatiesTeamfit -
Samen sterker met jongeren – Inspiratieavond voor sportverenigingen bij FC Eindhoven
Hoe houd je jongeren betrokken bij hun sportvereniging? Hoe zorg je ervoor dat ze zich thuis voelen en blijven ontwikkelen? Tijdens de inspiratieavond ‘Samen Sterker met Jongeren’, georganiseerd door JOGG-Eindhoven, Eindhoven Sport, de FCE Foundation en Teamfit, stonden deze vragen centraal. Het evenement liet zien hoe samenwerking met een betaald voetbalorganisatie en lokale JOGG-partners sportverenigingen kan inspireren om jongeren betrokken te houden en dit in een gezondere omgeving te doen.
PraktijkvoorbeeldSportlocatiesBetaald Voetbalorganisaties - Bekijk alle praktijkvoorbeelden
Wil je graag persoonlijk advies?
Neem contact op
Hemmo Boven
Adviseur Gezonde Omgeving