Gemeentelijk beleid voor de kinderopvang en het onderwijs
Beleid
Primair onderwijs
Op de basisschool wordt gedrag elke dag herhaald. Daar ontstaat routine en wordt bepaald wat normaal is. Als gezond eten, bewegen en ontspannen onderdeel zijn van de schooldag, nemen kinderen dat de rest van hun leven mee. Als JOGG-regisseur of beleidsmedewerker kun je hier het verschil maken. Niet met losse acties, maar door samen met scholen en partners gezondheid structureel onderdeel te maken van beleid én praktijk. Op deze pagina zie je hoe je dat aanpakt en waar je begint.
Hoe maak je impact in deze omgeving?
De kracht van het primair onderwijs zit in de dagelijkse herhaling. Wat hier normaal is, nemen kinderen mee naar huis.
De meeste impact maak je door te focussen op:
De dagelijkse routine
Zorg dat bewegen, water drinken en gezonde voeding onderdeel zijn van elke schooldagDe schoolomgeving
Denk aan een beweegvriendelijk schoolplein en duidelijke afspraken over eten en drinkenStructurele afspraken
Leg keuzes vast in beleid, zodat het niet afhankelijk is van losse initiatieven
Met wie werk je samen?
Je maakt de schoolomgeving niet alleen gezonder. Jij brengt de juiste mensen bij elkaar en zorgt dat het gebeurt.
In het primair onderwijs werk je vooral samen met:
de Gezonde School-adviseur – jouw belangrijkste ingang op scholen
Jong Leren Eten-makelaars – voor ondersteuning op voeding en educatie
beleidsmedewerkers van de gemeente (onderwijs, ruimtelijke ordening, sociaal domein) – voor verbinding met beleid en borging
de sportserviceorganisatie – voor aanbod en uitvoering rondom bewegen
de combinatiefunctionaris sport en bewegen – voor de koppeling tussen school en sportaanbieders
de jeugdverpleegkundige – voor gezondheid en contact met ouders
schoolbesturen – zij bepalen wat structureel wordt doorgevoerd
Begin klein: zorg dat je deze partijen aan tafel krijgt en werk toe naar één gezamenlijke aanpak.
“Losse initiatieven leiden zelden tot structurele gedragsverandering. Door samenhang te creëren en die binnen een programma te borgen, vergroot je de kans op succes.”
Aan de slag met beleid, programma’s en interventies
Ga aan de slag met de onderstaande informatie, programma's, tools en materialen die jouw werk gemakkelijker maken.
Aan de slag met
Praktijkvoorbeelden
Laat je inspireren door voorbeelden uit de praktijk
-
Gezonde School en JOGG zijn sterke bondgenoten in Nieuwegein
Goede samenwerking? Voor Julia van Weelden (JOGG-regisseur) en Chanine Brouwers (Gezonde School-adviseur) is het vanzelfsprekend en gewoon hoe je werkt. In Nieuwegein zoeken ze elkaar op, sturen ze door waar nodig en trekken ze samen op waar het ertoe doet. Geen eilandjes, maar krachten bundelen omdat dat sneller gaat, slimmer is en uiteindelijk meer oplevert voor kinderen en jongeren. Ze vertellen je graag hoe zij dat doen.
PraktijkvoorbeeldPrimair onderwijsWerken met een werknet -
Kinderen op 30 basisscholen in Arnhem komen structureel in beweging
Hoe maak je bewegen een vanzelfsprekend onderdeel van de leefstijl van basisschoolkinderen? In JOGG-gemeente Arnhem hebben de gemeente, onderwijsbesturen, Sportbedrijf Arnhem, sportaanbieders en private partijen de handen ineengeslagen om dat voor elkaar te krijgen. Vanuit de missie: alle kinderen structureel meer en beter laten bewegen, met een methode die niet afhankelijk is van subsidies. Het resultaat? Op 30 basisscholen in Arnhem werken ze nu met één integraal beweegconcept. Dit is mogelijk gemaakt door sterke samenwerking, duurzaam financieel beleid en de verbindende rol van het JOGG-team die dit concept nu verder in andere omgevingen brengt. Ontdek hoe Arnhem dit is gelukt.
PraktijkvoorbeeldPubliek-private samenwerkingBewegenPrimair onderwijsPolitiek-bestuurlijk draagvlakWerken met een werknet -
Van campagne naar wekelijks gezonde schoollunches
Wat begon met de campagne ‘Gezonde Lunchtrommel’ groeide in Zeist uit tot een vast onderdeel van de schooldag. Op basisschool De Wegwijzer krijgen kinderen nu twee keer per week een gezonde lunch vol groente, fruit en volkorenproducten. Lees hoe de campagne uitgroeide tot een vaste gezonde lunch en wat jij hiervan kan leren.
PraktijkvoorbeeldPubliek-private samenwerkingPrimair onderwijsVoedingWerken met een werknet -
JOGG-gemeente Kampen verbindt sociaal- en ruimtelijk domein voor meer beweging
Kampen, een stad met ruim 56.000 inwoners, heeft veel plekken om te bewegen, sporten en spelen. Van parken tot voetbalvelden en speeltoestellen in de wijk. Toch maakt niet iedereen hier gebruik van en daar wil Kampen verandering in brengen. Ze investeren in een uitnodigende omgeving waardoor bewegen vanzelfsprekender wordt. Denk aan veilige fietspaden, leuke speelplekken en meer samenwerking tussen inwoners en beleid. Mede dankzij JOGG-beleidsmedewerker Jenneke werken het sociaal-en ruimtelijk domein nu beter samen. Hierdoor maakt Kampen het kinderen en families makkelijker én leuker om actiever en gezonder te leven.
PraktijkvoorbeeldBuurtDraagvlak en eigenaarschapPrimair onderwijs -
Basisscholen in Purmerend: water drinken de gewoonste zaak van de wereld
Hoe overtuig je schooldirecteuren, leerkrachten, ouders én de kinderen zelf om op school helemaal over te schakelen op water? Dan moet je bovenal een steengoed verhaal hebben en een realistische, enthousiasmerende aanpak. JOGG-regisseur Floor Volker uit Purmerend vertelt hoe dit in haar gemeente gelukt is en hoe water drinken verankerd is in het beleid van de scholen. Water drinken is de nieuwe norm geworden.
PraktijkvoorbeeldPrimair onderwijsPolitiek-bestuurlijk draagvlakVoeding -
Aan tafel met de burgemeester voor een gezondere toekomst in Zwartewaterland
Van 8 tot en met 11 oktober 2024 ontbijten burgemeesters uit 245 gemeenten samen met een basisschoolklas op het gemeentehuis. JOGG-gemeente Zwartewaterland doet ook mee aan dit gezonde Burgemeestersontbijt en gebruikt dit moment om de burgemeester te laten ervaren wat de JOGG-aanpak in de praktijk betekent. Lees hier meer over de ervaring in Zwartewaterland en hoe je het Burgemeestersontbijt als opstap naar structureel gezond voedingsbeleid kan gebruiken.
PraktijkvoorbeeldThemadagenPrimair onderwijsPolitiek-bestuurlijk draagvlakVoeding -
Van speeltuin naar buitengym: hoe JOGG-gemeente Gennep een beweegvriendelijke omgeving creëerde
In Ven-Zelderheide, een dorp in JOGG-gemeente Gennep, stond basisschool De Vonder voor een uitdaging: twee keer per week gymmen, zonder eigen gymzaal. Jarenlang gingen de leerlingen één keer per week met de bus naar Ottersum. De verplichtte twee lesuren gym per week zou hen te veel geld en tijd kosten. JOGG-beleidsmedewerker (Sport) Peter-Jan Mol zag kansen. Samen met de gemeente en de school bedacht hij een oplossing waar iedereen beter van werd: een buitengym naast de school. Een win-win voor kinderen, school en dorp. Een mooi moment om met Peter-Jan terug te blikken op het proces op het traject: van idee tot uitvoering, de uitdagingen en behaalde resultaten. Lees hier hoe hij het voor elkaar kreeg en wat jij hiervan kan leren.
PraktijkvoorbeeldBewegenBuurtDraagvlak en eigenaarschapGezondheid in al het beleidPolitiek-bestuurlijk draagvlakPrimair onderwijs -
Koningsspelen 2023: inspireer kinderen om te blíjven bewegen
Samen aan een gezond ontbijt met de Koning. Voor 850 kinderen uit JOGG-gemeente Deventer werd dit vrijdag 21 april realiteit tijdens de landelijke opening van de Koningsspelen 2023. JOGG-adviseur Gezonde Omgeving Petra Kühr sloot aan en sprak mee over de kracht van de Koningsspelen als startpunt voor een leven vol bewegen.
PraktijkvoorbeeldThemadagenPrimair onderwijsBewegen - Bekijk alle praktijkvoorbeelden
Wil je graag persoonlijk advies?
Neem contact op
Maud van Hecke
Adviseur Gezonde Omgeving